“Na een moeizaam seizoen gelukkig mooie prijzen op de borden.”

“Het meeste is gerooid en ligt ook al binnen”, vat Cees Allaart de oogstvorderingen samen voor de zaaiuien. “Gemiddeld zien we een middelmatige oogst maar dat zegt niet zo veel want er zijn grote verschillen in opbrengst. Dat was ook wel verwacht. Die verschillen hangen op hoofdlijnen samen met de neerslagcijfers en de beschikbaarheid van water voor beregening of irrigatie. Je kon dit seizoen trouwens mooi zien dat 30 mm via irrigatie effectiever is dan 30 mm met de haspel. Maar als je die mogelijkheden niet had”, kom je schrijnende gevallen tegen van soms maar 25 ton in het Zuidwesten tot 60 ton (en meer) in Flevoland en het Noordoosten. 

Foute uien verwijderen
Een matige opbrengst wil volgens Allaart niet meteen zeggen dat ook de kwaliteit tegenvalt. “De uien van dergelijke partijen zijn natuurlijk minder grof maar ze zijn wel mooi hard. Dat is een voordeel in de bewaring. En voor alle partijen geldt, ongeacht de kilogramopbrengst, dat de bewaarbaarheid ook sterk afhangt van hoe je ze hebt binnen gereden. Waren ze al mooi droog? Zat er veel fusarium in? En stond er iemand aan de band om de foute uien er uit te halen. Als er veel ziek en zeer is ingeschuurd is het altijd opletten geblazen bij de bewaring. Bij het drogen is het volgens Allaart vooral belangrijk om er de tijd voor te nemen. “Het vocht moet door de dunne hals en dat kost tijd. Geleidelijk drogen met lucht van 20 tot 22 graden is wat mij betreft de aangewezen methode. Daarmee voorkom je ook het ontstaan van watervellen. En je moet natuurlijk goed in de gaten houden of er een kachel bij moet, zeker ’s nachts.“ Allaart adviseert om meerdere temperatuurvoelers in de hoop te steken. “Temperatuurverschillen duiden vaak op vochtverschillen, dus daar word je wijzer van.” 

RV-meting onmisbaar
Ook een RV-meter is onmisbaar in een goed uitgeruste uienbewaring, stelt de uienexpert. “Je moet doorgaan met drogen totdat de RV bovenin de hoop is gezakt naar een waarde van 60 tot 65%. Dat kun je niet schatten met je natte duim. Het duurt meestal ongeveer 2 weken voordat je die waarde hebt bereikt. En daarna moet je de RV-meter goed blijven volgen. Dat de RV  weer langzaam oploopt, is normaal maar als hij substantieel boven de 80 komt, moet je corrigeren. En dan moet er zeker een kachel bij want tegen die tijd is het inmiddels eind september, begin oktober.” Pas als de partij langere tijd een stabiele RV van 80% heeft, is het moment aangebroken om te gaan koelen. Jacobs: “Als je een koeltempo aanhoudt van 1,5 graad per week, ga je mooi met het seizoen mee en heb je onderweg nog een keer de mogelijkheid om te drogen als dat nodig is.” Het belangrijkste bewaaradvies houdt Allaart voor het laatst: “Hou de partij goed in de gaten en kijk niet alleen naar de bovenkant. Die ziet er meestal wel goed uit. Graaf ook regelmatig tot minstens een halve meter diep om een goed beeld te krijgen.”

Verkopen en relativeren
Met de mooie prijzen die momenteel op de borden verschijnen zal menig teler zich afvragen of hij misschien al de markt op moet met zijn uien. Allaart heeft geen glazen bol maar wel een praktisch advies: “Als je niet helemaal zeker bent over de bewaarbaarheid van je partij, kun je serieus overwegen om nu de hoeveelheid te verkopen die nodig is om je kostprijs goed te maken. Met de rest kun je dan wat meer risico nemen. Maar bedenk wel dat je tijdens de bewaring ook altijd de nodige kilo’s kwijt raakt aan uitdroging en tarra.” De uienexpert besluit zijn teeltjournaal met een relativerende blik over de grens. “We hadden in Nederland weliswaar een lastig seizoen maar in de ons omringende landen was het vaak nog erger. Vergeleken met het buitenland hebben wij een relatief mild klimaat en de waterbeschikbaarheid is hier op de meeste plekken ook goed geregeld. Samen met het hoge kennisniveau van de telers is Nederland nog steeds een prima plek voor de uienteelt.”

KADER: Uienzaad gratis behandeld met biostimulant
Syngenta heeft besloten om komende winter al het zaad van de eigen uienrassen gratis te behandelen met Epivio Energy. Deze biostimulant activeert belangrijke biologische processen en hormonale signalen in het zaad die belangrijk zijn voor de kieming. Ook activeert Epivio Energy de bodemmicroflora bij het zaad en bij de wortels en is het verrijkt met extra voedingsstoffen om de groei te stimuleren. Al deze effecten dragen bij aan vlotte kieming en beginontwikkeling van het uienzaad. “We hebben mooie resultaten gezien van Epivio in proeven in Polen, Duitsland en Nederland”, zegt Allaart. “Onder moeilijke kiemomstandigheden kan Epivio Energy echt het verschil maken.”