Genişleyen Global ToBRFV Dirençli Portföyümüzde Artık Yüksek Dirençli (HR) Çeşitler de Yer Alıyor
Syngenta Sebze Tohumları, domates üreticilerinin ToBRFV ile mücadelesine destek olmak amacıyla araştırma ve inovasyon çalışmalarını aralıksız sürdürüyor. Bu çalışmalar sonucunda global portföyümüz; plum domates tiplerinde yüksek dirence¹ (HR) sahip dört yeni çeşitle daha da genişledi.
Syngenta Sebze Tohumları Solanaceae Ürün Stratejisi Direktörü Norm Sissons, “Deneme değerlendirmeleri sırasında ekibimiz, üçüncü taraflarca yürütülen yetişkin bitki dayanıklılık denemelerinde² bu çeşitlerin bitki ve meyve belirtilerini sektördeki HR referanslarıyla karşılaştırılabilir ölçüde azalttığını gözlemledi,” dedi.
Syngenta’da dayanıklılık özelliği taşıyan her domates çeşidi; dayanıklılığın etkinliğini ve seviyesini belirlemek, ayrıca farklı üretici programlarına ne ölçüde uyum sağladığını değerlendirmek amacıyla kapsamlı testlerden geçirilir.Geçtiğimiz yıl Syngenta Sebze Tohumları, ToBRFV baskısı altındaki gerçek performansı gözlemlemek amacıyla olgun bitki denemelerini iki bağımsız tesiste gerçekleştirdi. Bu denemeler sayesinde araştırmacılarımız, ToBRFV direncinin meyve ve yapraklar üzerindeki etkilerini hassas çeşitler ve sektördeki referans çeşitlerle karşılaştırmalı olarak değerlendirdi.Syngenta, üreticilerin kendi üretim koşullarına en uygun çeşitleri belirlemelerine yardımcı olmak amacıyla bu olgun bitki çalışmalarını her yıl sürdürmeyi planlıyor. Testler, deneme aşamasındaki ürünlerin yanı sıra gelecek sezon sunulması planlanan yeni ürünleri de kapsadı. Yeni nesil ürünlerin, direncinin kalıcılığını desteklemek amacıyla birden fazla dayanıklılık kaynağını bir araya getirmesi hedefleniyor.
Türkiye Pazarı Hakkında
Syngenta, Türkiye pazarına halihazırda ToBRFV orta düzey (IR) dirençli farklı tiplerde 7 çeşit sunmakla beraber, birden fazla dayanıklılık kaynağına sahip yeni nesil çeşitler için de çalışmalar sürdürmektedir.
Türkiye’de ticari olan ToBRFV (IR) sera domates ve anaç çeşitlerimiz;
- Beef (İri): Albasor, Torodor, Vitellio
- Anaç: Honor, Fervour
- Salkım (Topraksız tarım) : Cimante, Clarion
Syngenta, bu virüsle mücadelede üreticilerin yanında yer alıyor ve ihtiyaçlarına uygun çözümler geliştirmek için sürekli çalışıyor.
Solanaceae Germplasm Geliştirme Direktörü Jesus Abad, “Bu çeşitleri geliştirmenin ve her yıl üreticilere gerçek değer sağlayan yenilikler sunmanın önemini biliyoruz. Üreticilerin karşılaştığı zorluklara yönelik çözümler geliştirmeye kararlıyız,” dedi.
İngiltere Çevre, Gıda ve Kırsal İşler Bakanlığının 2024 verilerine göre ToBRFV, bir üretim alanındaki bitkilerin tamamına kadar yayılabilir. Gerekli önlemler alınmadığında verim kaybı yüzde 25 ile yüzde 70 arasında değişebilir. Bu durum, üreticiler için ciddi ekonomik kayıplara neden olabilir.
Playing this video requires a marketing consent.
Click anywhere on the video to renew your consents.
Genetikten Gelen Hastalık Dayanıklılığı
Virüsün kolayca bulaşması, çevrede uzun süre canlı kalabilmesi ve doğrudan uygulanabilecek özel bir tedavisinin bulunmaması, ToBRFV yönetimini zorlaştırır. Virüs basit temas yoluyla yayılabildiği için geleneksel kontrol önlemleri her zaman yeterli olmayabilir. Sıkı hijyen uygulamaları ve dikkatli üretim yönetimi büyük önem taşısa da enfeksiyon riskini tek başına tamamen ortadan kaldıramayabilir. Ağustos 2026 itibarıyla Syngenta, dünya genelindeki sera üretimine yönelik dayanıklı çeşitler sunmaktadır. Ayrıca onlarca yeni çeşidin geliştirme çalışmaları devam etmektedir.
Abad, “ToBRFV direncini birçok domates çeşidimize kazandırdık ve yeni çeşitlere aktarmaya devam ediyoruz. Tohumlarımız geleneksel ıslah yöntemleriyle geliştiriliyor. Bununla birlikte, en yeni teknolojiler virüse dirençli yeni çeşitlerin geliştirilme süresini on yıldan iki yıla kadar düşürmemize yardımcı oldu. Böylece Syngenta, ToBRFV tehdidine daha hızlı yanıt verebildi,” diye açıkladı.
ToBRFV’ye karşı Orta Dirence (IR) sahip anaç
Hastalık ve stres koşullarına toleranslı anaçların Syngenta Sebze Tohumları’nın yeni çeşitleriyle birlikte kullanılması; bitki gücü, homojenlik ve hastalık dayanıklılığı gibi çeşitli avantajlar sağlayabilir. ToBRFV’ye dirençli kalem ve anaç kombinasyonu, üreticilere kökten meyveye uzanan daha kapsamlı bir koruma yaklaşımı sunar.
Lezzet ve Meyve Kalitesinden Ödün Vermeden
Hastalık dayanıklılığı önemli olmakla birlikte tek başına yeterli değildir. Tüketiciler lezzet ve kalite konusunda yüksek beklentilere sahiptir. Syngenta, yeni çeşitler geliştirirken tüketicilerin bildiği ve sevdiği lezzet özelliklerini korumaya özen gösterir.
Sissons, “Portföyümüze yeni çeşitler eklerken lezzet standartlarımızı da korumaya özen gösteriyoruz. Tüketiciler domateslerimizin lezzetini seviyor ve alışverişlerinde bu ürünleri tercih ediyor. Yeni dirençli çeşitlerimizle üreticilerin, tüketicilerin beklediği kaliteyi sunmaya devam etmesini amaçlıyoruz,” dedi.
Syngenta, diğer önemli hastalıklara karşı dayanıklılık özelliklerini ve tüketicilerin tercih ettiği lezzeti koruyarak ToBRFV’ye dirençli çeşitler geliştirmeyi hedefler.
Syngenta, tüketicilerin beklediği lezzeti korurken aynı zamanda, üreticilerin ihtiyaçlarına uygun, kapsamlı bir hastalık dayanıklılığı ve adaptasyon paketi sunan çeşitler geliştirmek için titizlikle çalışır.
Sissons, “Amacımız, üreticilere iyi meyve kalitesiyle birlikte güçlü bir ticari verim sunmak. Bu nedenle en uygun çözümü belirleyebilmek için çok sayıda çeşidi kapsamlı şekilde test ediyoruz,” dedi.
Devam Eden Araştırmalar
Üreticilerin ve tüketicilerin değişen ihtiyaçlarını dikkate alarak ToBRFV’ye karşı yeni dayanıklılık mekanizmalarını araştırmaya devam ediyoruz. Domates yaprak kıvırcıklık virüsü veya ToBRFV gibi tehditlere karşı yalnızca en yeni hastalığa odaklanmak yerine, önemli hastalıkları birlikte ele alan kapsamlı bir dayanıklılık yelpazesine ihtiyaç vardır.
Araştırmalarımız, dayanıklılık seçeneklerini genişletmeyi ve dayanıklılık özelliğini bir araya getiren çözümler geliştirmeyi amaçlıyor. Ekibimiz; tüketicilerin beklediği lezzeti koruyan, üreticilerin ihtiyaçlarına uyum. sağlayan, geniş yelpazede hastalık dayanıklılığı sunan çeşitler geliştirmek için çalışmalarını sürdürmektedir.
ToBRFV’nin Seraya Giriş Riskini Azaltın
Global Yüksek Teknolojili Sera – Solanaceae Agronomisti Arthur van Marrewijk, “Bilinen bir konu olsa da hastalığın bulaşma ve yayılma riskini azaltmada hijyen hâlâ temel öneme sahip. Makinelerin, malzemelerin ve kıyafetlerin düzenli olarak dezenfekte edilmesi ve insan-bitki temasının mümkün olduğunca azaltılması gerekir. Seraya giriş yapan kişi sayısının sınırlandırılması, kişisel hijyen kurallarına uyulması, bitki üzerinde gerçekleştirilen işlemlerin dikkatle planlanması ve serada doğru bölgelendirme yapılması riski azaltmaya yardımcı olabilir,” dedi.
Van Marrewijk, sulama suyunun temiz ve virüsten arındırılmış tutulmasını da öneriyor. Dirençli çeşit kullanılsa bile verim kaybı riskini azaltmanın en etkili yolu, virüsün üretim alanına girişini mümkün olduğunca önlemektir.
Öne çıkan alıntı
ToBRFV virüsüne dayanıklılık sıkça gündeme gelen bir konudur; ancak dayanıklılık, bağışıklıkla karıştırılmamalıdır. İster yüksek dayanıklılık (HR) ister orta düzey dayanıklılık (IR) söz konusu olsun, yüksek virüs baskısı veya virüsün değişime uğramış bir varyantı nedeniyle bitkilerde belirtiler görülebilir. Bunu önlemenin en iyi yolu, iyi sera hijyeni uygulayarak virüse maruz kalma riskini sınırlandırmaktır.
Sera veya üretim alanı ziyaretlerinde sıkı hijyen kurallarına uyulması, ToBRFV’nin taşınma ve yayılma riskini azaltmaya yardımcı olur. Üreticilerin ve ziyaretçilerin aşağıdaki kurallara uyması önemlidir:
- Enfekte bir alanda bulunduysanız, aynı kıyafet ve ayakkabılarla başka bir seraya veya üretim alanına gitmeyin.
- Seraya girişte ellerinizi, gözlüğünüzü ve ayakkabılarınızı uygun ve etkili bir dezenfektanla dezenfekte edin. Kıyafetlerinizde bitki kalıntısı bulunmadığından emin olun.
- Aynı gün içinde birden fazla serayı ziyaret etmekten kaçının.
- Domates, biber veya herhangi bir bitkisel materyali bir seradan başka bir seraya taşımayın.
- Takı, saat, aksesuar veya cep telefonu gibi eşyaları seraya getirmekten mümkün olduğunca kaçının.
Syngenta'dan ToBRFV Güncellemelerini İlk Bilen Siz Olun
Sıkça Sorulan Sorular
Yüksek Dayanıklılık (HR), Uluslararası Tohum Federasyonu (ISF), Yüksek Dayanıklılığı (HR) şöyle tanımlar: Bir bitki çeşidinin, belirtilen zararlı etmenin büyümesini ve/veya gelişimini ve/veya neden olduğu belirtileri ve/veya zararı yüksek ölçüde sınırlandırma yeteneği.
HR, virüse karşı bağışıklık anlamına gelmez. Yoğun bulaşma, bazı üretim yönetimi uygulamaları, sera hijyeninin yeterince korunmaması veya virüsün yeni varyantlarının ortaya çıkması durumunda zarar görülebilir. Bu nedenle iyi sera hijyeni ve dikkatli ürün yönetimi her zaman gereklidir; HR, hijyen önlemlerinin yerine geçmez.
HR sınıflandırmasına yönelik testler'
HR sınıflandırmasına yönelik testler, sezon boyunca yaprak ve meyveler üzerindeki etkinin birden fazla kez değerlendirilmesi amacıyla üçüncü taraf seralarda gerçekleştirilmiştir. Sınıflandırmalar; hassas çeşitler ve sektördeki HR referanslarıyla yapılan karşılaştırmalar temelinde belirlenmiştir.
Pazarda bulunabilirlik
HR çeşitlerinin ve bu çeşitlere ait tohumların bulunabilirliği pazara göre değişebilir. Mevcut seçenekler ve üretim koşullarınıza genetik açıdan en uygun çeşit hakkında bilgi almak için yerel Syngenta Sebze Tohumları temsilcinizle iletişime geçebilirsiniz.
Orta Düzey Direnç (IR)
Uluslararası Tohum Federasyonu (ISF), Orta Düzey Direnci(IR) şöyle tanımlar: Bir bitki çeşidinin, belirtilen zararlı etmenin büyümesini ve/veya gelişimini ve/veya neden olduğu belirtileri ve/veya zararı orta düzeyde sınırlandırma yeteneği.
ToBRFV, son on yıldır dünya genelinde domates üretimini etkileyen; bitki ve meyvelerde hasara, dolayısıyla verim kaybına neden olabilen viral bir hastalıktır.