Mączniak rzekomy cebuli już w natarciu, a alternarioza, rdza oraz szara pleśń czają się za rogiem

Mączniak rzekomy cebuli powodowany jest przez Perenospora destructor należący do lęgniowców (Oomycetes). Choroba ta w sprzyjających warunkach meteorologicznych dla jej rozwoju, tj. wilgotne nocne z temperaturą 10-12^oC oraz stałe, kilkugodzinne zwilżenie liści w nocy i w ciągu dnia, przyczynia się do szybkiego niszczenia powierzchni asymilacyjnej roślin.

W ograniczeniu występowaniu mączniaka rzekomego na plantacjach cebuli należy stosować w pierwszej kolejności agrotechniczne metody ich ograniczania. Następnie dla skutecznej ochrony roślin przed tą chorobą zalecane jest, w oparciu o monitoring, stosowanie fungicydów. Pierwsze objawy choroby na polu pojawiają się zazwyczaj na plantacjach cebuli nasiennej w drugiej połowie maja/początek czerwca w postaci jasnych przebarwień szczypioru, który przestaje rosnąć i pojawia się na nim białoszary, obfity nalot zarodników konidialnych. Dlatego tak ważne jest użycie na pierwsze zabiegi produktów systemicznych (układowych), których zadaniem jest czyszczenie plantacji z potencjalnej możliwości występowania mączniaka rzekomego w posadzonych cebulach wysadkowych lub dymkach lub odrostach pozostawionej w glebie zakażonej cebuli z roku poprzedniego. Wiosną na tych roślinach tworzą się trzonki z zarodnikami konidialnymi, które za pomocą wiatru są przenoszone na sąsiednie rośliny cebuli przyczyniając się do ich infekcji. Cebule mogą być porażane w czasie wegetacji roślin przez zarodniki oraz grzybnię, która może je przerastać.

Alternarioza cebuli, która występuje przy ciepłej i suchej pogodzie przeplatanej niewielkimi, ale częstymi opadami deszczu, staje się coraz bardziej realnym zagrożeniem na plantacjach cebuli, przy widocznych ostatnio zmianach klimatu. Objawy pojawiają się na liściach (szczypiorze) w postaci brązowo-fioletowych, a później brunatno-czarnych, rożnej wielkości ciemnobrązowych plamy z charakterystycznymi koncentrycznie ułożonymi pierścieniami. W sprzyjających warunkach na plamach pojawia się aksamitny nalot grzybni z zarodnikami. Nasileniu choroby sprzyja podwyższona wilgotność powietrza powodowana przez opady deszczu lub długo utrzymującą się na roślinach rosę. Patogen atakuje najczęściej w lipcu i sierpniu, a optymalna temperatura do rozwoju to 21-23oC (zakres 6-32oC), zimuje na nasionach i w resztkach roślin.

Rdza pora (Puccinia porri) jest chorobą, która coraz częściej pojawia się na plantacjach cebuli, w postaci małych żółtych plam (ecja) z zarodnikami (ecjospory), które są źródłem kolejnych zakażeń. Następnie powstają rdzawoczerwone uredinia będące skupieniami zarodników – urediniospor. Pod koniec wegetacji cebuli na zamierających lisicach pojawiają się czarne zarodniki przetrwalnikowe – telia.

gnilizna szyjki cebuli powodowana przez Botritis alli jest chorobą ujawniającą się dopiero podczas przechowywania. Rozwojowi choroby sprzyja wysoka wilgotność i opady deszczu w czasie załamywania się szczypioru, najczęściej pod koniec okresu wegetacji. Patogen wnika przez wierzchołek szyjki oraz uszkodzone mechanicznie miejsca na zewnętrznych łuskach cebuli. Wytwarza się obfity nalot zarodników grzyba, a tkanki w górnej części cebuli ciemnieją i gniją. Choroba bardzo szybko rozprzestrzenia się w czasie przechowywania, czego efektem jest masowe gnicie cebul.

Spośród wielu dostępnych na rynku preparatów bardzo dobre rezultaty w walce ze sprawcą mączniaka rzekomego cebuli dają fungicydy o działaniu systemicznym – Orondis Evo Pack. W zależności od przebiegu pogody środki stosuje się przemiennie, z innymi fungicydami dostępnymi na rynku o odmiennym mechanizmie działania. Doświadczenia polowe wykazały wysoką skuteczność działania: Orondis Evo Pack w ograniczaniu mączniaka rzekomego cebuli, alternariozy i szarej pleśni, Scorpion – w ograniczaniu alternariozy cebuli, rdzy pora, plamistości liści powodowanej przez Stemphylium oraz produktu Switch w zwalczaniu szarej pleśni (zgnilizny szyjki cebuli) i zgnilizny twardzikowej.

Dr hab. Katarzyna Rębarz, Syngenta