Ο Ιός Καφετιάς Ρυτίδωσης των Καρπών της Ντομάτας (ToBRFV) είναι ένας νεοανακαλυφθείς ιός της οικογένειας των  Tobamovirus που σχετίζεται με τον Ιό Μωσαϊκού του Καπνού (TMV) και τον Ιό Μωσαϊκού της Ντομάτας (ToMV). Προσβάλλει την τομάτα και την πιπεριά. Σε αντίθεση με άλλους Tobamovirus, σπάει το ευρέως χρησιμοποιούμενο γονίδιο TM-2² στην τομάτα, το οποίο παρέχει ανθεκτικότητα στον TMV και τον ToMV. Τα γονίδια L της πιπεριάς που παρέχουν ανθεκτικότητα στους Tobamovirus προτείνονται μερικές φορές ως αποτελεσματικά κατά του ToBRFV. Ωστόσο, αυτό δεν υποστηρίζεται ακόμη από επιστημονικά στοιχεία και μπορεί να κάνει τις καλλιέργειες πιπεριάς κρυφή πηγή προσβολών σε καλλιέργειες τομάτας, αν δεν ληφθεί υπόψη επαρκώς.

Τα συμπτώματα που προκαλούνται από τον ToBRFV στην τομάτα είναι παρόμοια με εκείνα που προκαλούνται από άλλους Tobamovirus σε ευπαθή φυτά: μωσαϊκό στα φύλλα, στένωση των φύλλων, νέκρωση στο μίσχο, τους κάλυκες  ή τα πέταλα των μίσχων και/ή κίτρινες κηλίδες στους καρπούς. Ένας μεγάλος κίνδυνος είναι το γεγονός ότι τα συμπτώματα μπορεί να εκληφθούν ως PepMV ή TSWV. Είναι πολύ σημαντικό τα ύποπτα φυτά να δειγματίζονται και να ελέγχονται από διαπιστευμένο εργαστήριο.

Η επίδραση του ToBRFV στις καλλιέργειες πιπεριάς φαίνεται μέχρι στιγμής να είναι χαμηλή. Έχει αναφερθεί ταχεία εξάπλωση στο Ισραήλ. Το 2018, καλλιέργειες ντομάτας στο Μεξικό, τις Ηνωμένες Πολιτείες, τη Γερμανία και την Ιταλία βρέθηκαν μολυσμένες. Έκτοτε η εξάπλωση συνεχίζεται σε άλλες χώρες, ενώ έγιναν προσπάθειες για την εξάλειψη του ιού. Για παράδειγμα, η Γερμανία έχει απαλλαγεί επιτυχώς από τον ToBRFV μέσω σημαντικών μέτρων απολύμανσης.

Ο ToBRFV έχει καθεστώς καραντίνας στις ΗΠΑ και την ΕΕ αυτή τη στιγμή, επειδή η επίδραση στην καλλιέργεια μπορεί να είναι σημαντική.

Οι μολυσμένοι καρποί, ο καπνός, τα φυτά ξενιστές (π.χ. καλλωπιστικά), οι καλλιεργητικοί χειρισμοί και οι σπόροι είναι πιθανές πηγές εξάπλωσης των Tobamovirus. Ο ToBRFV αναμένεται να έχει την ίδια συμπεριφορά. Οι Tobamovirus είναι γνωστοί για την ικανότητά τους να επιβιώνουν για μεγάλα χρονικά διαστήματα στο έδαφος, το νερό, το φυτικό υλικό και σε αδρανή υλικά όπως ρούχα και εργαλεία, υλικά συσκευασίας. Ως ασθένεια επαφής, τα μολυσμένα φυτά και καρποί είναι ο κύριος παράγοντας εξάπλωσης των Tobamovirus εντός και προς νέες καλλιέργειες.

Παραγωγή Σπόρων

Η Syngenta διεξάγει την παραγωγή σπόρων υπό αυστηρά μέτρα υγιεινής και με επαγγελματίες καλλιεργητές σε απομακρυσμένες (απομονωμένες) τοποθεσίες. Χρησιμοποιείται σύγχρονη τεχνολογία. Οι απομακρυσμένες τοποθεσίες, μακριά από περιοχές παραγωγής σολανωδών, μας προστατεύουν από πίεση ασθενειών . Νέοι κύκλοι παραγωγής σπόρων ξεκινούν με πλήρως ελεγμένους γονικούς σπόρους, χρησιμοποιώντας εγκαταστάσεις, εξοπλισμό και μέσα καλλιέργειας που είναι εξασφαλισμένα μέσω εγκεκριμένων μεθόδων απολύμανσης και/ή αντικατάστασης.

Κατά τη διάρκεια της παραγωγής σπόρων, οι ομάδες παρακολουθούν συνεχώς την καλλιέργεια για συμπτώματα μόλυνσης. Όταν αυτά παρατηρούνται, πραγματοποιούνται επικυρωμένα τεστ για να διαπιστωθεί αν υπάρχει το παθογόνο. Όπου είναι δυνατόν, γίνεται δοκιμή immunostrip στον τόπο του καλλιεργητή ως πρώτο τεστ. Η Syngenta χρησιμοποιεί immunostrips που είναι επικυρωμένα για την ανίχνευση του ToBRFV. Τα θετικά αποτελέσματα των immunostrips επιβεβαιώνονται με εργαστηριακό τεστ για αξιόπιστο συμπέρασμα.

Μέχρι να υπάρξει τελικό συμπέρασμα, λαμβάνονται μέτρα για να αποφευχθεί η περαιτέρω εξάπλωση του ύποπτου παθογόνου. Αυτά τα μέτρα επεκτείνονται όταν επιβεβαιώνεται η μόλυνση. Τα μέτρα περιλαμβάνουν τον διαχωρισμό των μολυσμένων φυτών, τον περιορισμό της πρόσβασης στη μονάδα καλλιέργειας, περιορισμούς στη μετακίνηση εργαλείων και τη χρήση ειδικού προστατευτικού ρουχισμού. Μετά την εργασία σε αυτή τη ζώνη, τα άτομα δεν επιτρέπεται να επισκεφθούν άλλες περιοχές την ίδια ημέρα. Μετά την ολοκλήρωση του κύκλου καλλιέργειας, γίνεται ενδελεχής απολύμανση του εδάφους, των εργαλείων, του εξοπλισμού κ.λπ.

Ποιοτικός Έλεγχος

Η Syngenta ακολουθεί τις οδηγίες της Διεθνούς Ομοσπονδίας Σπόρων (ISF) και τις μεθόδους ISHI-Veg για τον έλεγχο της υγείας των σπόρων. Αυτές είναι διεθνώς αναγνωρισμένες ως μέθοδοι αναφοράς και αποδεκτές ως πρότυπα από τη βιομηχανία. Εκτός από τους αυστηρούς ελέγχους Διαχείρισης Ποιότητας της Syngenta, συμμορφώνεται με τις φυτοϋγειονομικές απαιτήσεις που επιβάλλονται από διάφορες χώρες, όπως το Εθνικό Σύστημα Υγείας Σπόρων (NSHS) του USDA.

Η τρέχουσα μεθοδολογία βασίζεται σε αλεσμένους σπόρους, που σημαίνει ότι ελέγχεται όχι μόνο το εξωτερικό του σπόρου αλλά και το εσωτερικό. Βασισμένο σε καλή δειγματοληψία, ακρίβεια δοκιμών και το ποσοστό μετάδοσης από σπόρο σε σπορόφυτο, αυτό το τεστ προσφέρει εξαιρετικά υψηλή αξιοπιστία ότι δεν θα αναπτυχθούν φυτά μολυσμένα με ToBRFV από τους σπόρους μας.

Εκτός από το ισχυρό εσωτερικό σύστημα Διαχείρισης Ποιότητας της Syngenta, η συντριπτική πλειοψηφία των ελέγχων Υγείας Σπόρων Ντομάτας και Πιπεριάς της Syngenta γίνεται υπό την εξουσιοδότηση των Εξουσιοδοτημένων Εργαστηρίων Naktuinbouw (NAL). Το σύστημα διασφαλίζει ότι το εργαστήριο σπόρων προσφέρει και διατηρεί τα απαιτούμενα επίπεδα αξιοπιστίας.

Περιλαμβάνει δειγματοληψία πριν από τη δοκιμή, το σύστημα διασφάλισης ποιότητας στο εργαστήριο, την εξειδίκευση των αναλυτών, τα πρωτόκολλα και την έκδοση των αποτελεσμάτων μέσω πιστοποιητικών ποιότητας NAL και/ή φυτικών διαβατηρίων της ΕΕ. Αυτό επιβεβαιώνεται, για παράδειγμα, μέσω συχνών δοκιμών επάρκειας και ελέγχων από ανεξάρτητο, εξωτερικό φορέα.

Στη στρατηγική προμήθειας σπόρων, κάθε παρτίδα σπόρων μέχρι να αποδειχθεί απαλλαγμένη από παθογόνα με τις προαναφερθείσες μεθόδους και διαπιστεύσεις δεν διατίθεται στο εμπόριο. Η μέθοδος ISHI για τις δοκιμές Tobamo περιγράφει τις μεθόδους Elisa, ToBRFV-PCR και Biotest για τις δοκιμές Tobamo που εφαρμόζονται σε όλες τις παρτίδες τομάτας και πιπεριάς.

Απολύμανση Σπόρων

Όλες οι παρτίδες σπόρων τομάτας και πιπεριάς υποβάλλονται σε απολυμένονται κατά των Tobamovirus κατά τη διαδικασία εξαγωγής των σπόρων. Στις τομάτες, γίνεται  απολύμανση των σπόρων με Υποχλωριώδες Νάτριο και Τριφωσφορικό Νάτριο, αποτελεσματικές κατά των βακτηρίων και των ιών. Στις πιπεριές, γίνεται απολύμανση με Τριφωσφορικό Νάτριο.

Έχουμε παρατηρήσει ότι τα επίπεδα μόλυνσης και τα συμπτώματα μπορεί να διαφέρουν μεταξύ των διαφορετικών υβριδίων με ανοχή στο ToBRFV που έχουμε  στο χαρτοφυλάκιό μας. Νέες πηγές ανθεκτικότητας έχουν βρεθεί  στα πειράματα που διεξάγουν οι γενετιστές μας στις εσωτερικές δοκιμές μας και εργαζόμαστε για να τις ενσωματώσουμε στο χαρτοφυλάκιό μας χρησιμοποιώντας σύγχρονη τεχνολογία, όσο το δυνατόν γρηγορότερα.

Έχει παρατηρηθεί ότι μια ποικιλία υλικών, με και χωρίς ανοχή, δύναται να παρουσιάζει διαφοροποίηση των συμπτωμάτων στο πεδίο. Αυτό μπορεί να οφείλεται στις συνθήκες καλλιέργειας ή στη φυσική ευαισθησία της ποικιλίας. Έχει παρατηρηθεί ότι η επίδραση του ToBRFV μπορεί να είναι ακόμα πιο ισχυρή σε ποικιλίες που φέρουν τα γονίδια TM-2². Σημειώστε ότι χωρίς τα κατάλληλα μέτρα, υβρίδια χωρίς ισχυρά φαινοτυπικά συμπτώματα μπορούν να γίνουν υψηλού κινδύνου πηγές για τη διάδοση του ιού.

Η Syngenta λαμβάνει τη μέγιστη προσοχή για την αποφυγή μετάδοσης του ιού ToBRFV σε πελάτες ή καλλιεργητές. Η παραγωγή, η δειγματοληψία και οι δοκιμές γίνονται σύμφωνα με τα διεθνή πρότυπα εμπορίας σπόρων και τις εξουσιοδοτήσεις NAL ή NSHS για να εξασφαλιστεί η ποιότητα σε όλες τις πτυχές των δοκιμών σπόρων. H διαπιστευμένη μέθοδος ISHI εφαρμόζεται για την ανίχνευση της παρουσίας του ToBRFV.

Όταν ένας πελάτης υποψιάζεται μόλυνση από ToBRFV, συνιστάται να κάνει όσο γίνεται γρηγορότερα ένα τεστ (ίmmunostrip και/ή εργαστηριακά) και να επικοινωνήσει με έναν εκπρόσωπο της Syngenta που θα μπορεί να προχωρήσει το ζήτημα στα αντίστοιχα τμήματα της εταιρίας για περαιτέρω συμβουλές - οδηγίες.

Όταν εργάζεστε στο πεδίο, πρέπει να συνειδητοποιήσετε ότι ο ιός  ToBRFV εξαπλώνεται πολύ εύκολα, για παράδειγμα, μέσω υποδημάτων, ρούχων ή κοσμημάτων. Η τήρηση αυστηρών κανόνων υγιεινής κατά την επίσκεψη σε φυτώριο  ή παραγωγούς φρέσκων λαχανικών είναι προς το συμφέρον ολόκληρης της βιομηχανίας λαχανικών.

Τα μέτρα αυτά περιλαμβάνουν αυστηρούς περιορισμούς στις επισκέψεις σε θερμοκήπια και ιδιαίτερη προσοχή στη χρήση καθαρών ή μιας χρήσης ρούχων. Αντίστοιχα μέτρα χρησιμοποιούμε και για την αποφύγή εξάπλωσης του Clavibacter.

Παρακάτω, μια ανεπίσημη μετάφραση του εγγράφου "Πρωτόκολλο υγιεινής για τομάτα" που έχει συνταχθεί από το Glastuinbouw Nederland σε συνεργασία με το GroentenFruit Huis, το Plantum και το Groen Agro Control, και κοινοποιείται από το Ολλανδικό NPPO (NVWA) μέσω της ιστοσελίδας τους μόνο για ενημέρωσή σας. Οι αναφερόμενες θεραπείες έχουν επιλεγεί βάσει της αποδοχής τους. Τα αντιδραστήρια πρέπει να εφαρμόζονται με τον προβλεπόμενο τρόπο  αλλιώς δεν θα είναι αποτελεσματικά. Ωστόσο, δεν είναι γνωστό αν όλες οι θεραπείες είναι αποτελεσματικές.

Προσωπικά και επαγγελματικά μέτρα υγιεινής κατά την επίσκεψη σε μονάδες καλλιέργειας πελατών:

• Φορέστε καθαρά παντελόνια και πουκάμισο τουλάχιστον κάθε μέρα.
• Πλύνετε τα χέρια κατά την άφιξη και αναχώρηση από το κάθε θερμοκήπιο/αγρό χρησιμοποιώντας αποτελεσματικό απολυμαντικό (Ιός => Πρωτεΐνη (γάλα), Βακτήρια => Αλκοόλ).
• Πλύνετε τα χέρια μεταξύ των μονάδων (θερμοκήπιο, καντίνα, τουαλέτα), πριν και μετά την είσοδο.
• Αποφύγετε να φοράτε κοσμήματα, ρολόγια και τηλέφωνα στο θερμοκήπιο. Όταν χρειάζεται, τα τηλέφωνα μπορούν να τοποθετηθούν σε πλαστική σακούλα που πρέπει να αλλάζεται μεταξύ των διαφορετικών θερμοκηπίων του ίδιου παραγωγού.
• Μην απαντάτε σε κλήσεις κινητού τηλεφώνου όταν βρίσκεστε στα θερμοκήπια.
• Καθαρίστε τα γυαλιά με μαντηλάκια αλκοόλης μεταξύ των των διαφορετικών θερμοκηπίων.
• Εισέλθετε στο θερμοκήπιο μέσω χαλιού απολύμανσης ή θυρίδας υγιεινής όπου τουλάχιστον τα παπούτσια σας καθαρίζονται.
• Φορέστε προστατευτικά ρούχα και υποδήματα στο μολυσμένο/ύποπτο τμήμα.
• Πλύνετε ή απορρίψτε τα ρούχα μετά την ολοκλήρωση της εργασίας. Βεβαιωθείτε ότι τα ρούχα μιας χρήσης απορρίπτονται πραγματικά.
• Μην αγγίζετε κανένα φυτό χωρίς να φοράτε γάντια μιας χρήσης.
• Αφαιρέστε τα γάντια από τον καρπό προς τα πάνω ώστε το γάντι να καταλήξει ανάποδα.
• Υλικό φυτών, γάντια, χώμα γλάστρας, ραβδιά κ.λπ. που έχουν έρθει σε επαφή ή προέρχονται από μολυσμένα/ύποπτα φυτά πρέπει να απολυμανθούν ή να απορριφθούν σε κλειστές σακούλες ή δοχεία.
• Όταν παρατηρούνται ύποπτα φυτά, επιβεβαιώστε με τον καλλιεργητή ότι αυτά τα φυτά θα γινει εργαστηριακή δοκιμή για παρουσία ή όχι του ιού.
• Επιτρέψτε μόνο τα απαραίτητα άτομα να συμμετάσχουν στην επίσκεψή σας. Περιορίστε τις επισκέψεις και το μέγεθος της ομάδας των επισκεπτών.
• Αποφύγετε να επισκέπτεστε πολλαπλά θερμοκήπια την ίδια ημέρα.
• Αποφύγετε να επισκέπτεστε φυτωριούχους κατά τη φάση ανάπτυξης των φυτών. Ιδιαίτερα όταν την ίδια μέρα έχετε επισκεφτεί θερμοκήπια με παλιές καλλιεργειες τομάτας ή πιπεριάς.
• Σε περίπτωση επίσκεψης σε (ύποπτο) μολυσμένο θερμοκήπιο, αλλάξτε ρούχα αμέσως πριν επισκεφθείτε τον επόμενο καλλιεργητή.
• Δεν επιτρέπεται να παίρνετε τομάτες ή πιπεριές από το σπίτι ή από ένα θερμοκήπιο σε άλλο.
• Κάντε τους καλλιεργητές να γνωρίζουν τα μέτρα υγιεινής σε περίπτωση που αναγνωρίσετε περιοχές κινδύνου στο θερμοκήπιό τους.

Το προσωπικό της  Syngenta είναι συνεχώς ενημερωμένο για τα πρωτόκολλα υγιεινής της βιομηχανίας. Θα ειδοποιήσουν/συμβουλέψουν τους καλλιεργητές όταν παρατηρηθεί κενό στην εφαρμογή υγιεινής κατά τη διάρκεια μιας επίσκεψης. Συμβουλεύονται επίσης να έχουν δικά τους προστατευτικά ρούχα όταν επισκέπτονται πελάτες.

Τα μέτρα υγιεινής που σχετίζονται με το ToBRFV αφορούν το νερό άρδευσης, την απολύμανση κατά τη φάση ανάπτυξης της καλλιέργειας, αλλά και κατά την  αλλαγή από τον ένα  κύκλο καλλιέργειας στον επόμενο. Για ορισμένους καλλιεργητές αυτό μπορεί να σημαίνει αύξηση των μέτρων υγιεινής, και πιθανό να χρειαστεί να βρουν νέους τρόπους  να οργανώνουν τις καλλιεργητικές εργασίες που είναι απαραίτητες.